Đào Hoa đảo có thật: đó là một hòn đảo thuộc quần đảo Chu San, thành phố Chu San, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc. Nhưng Đào Hoa đảo của Hoàng Dược Sư, với trận pháp Ngũ hành bát quái và rừng đào mê hồn, là tưởng tượng của Kim Dung trong Anh hùng xạ điêu. Ngày nay hòn đảo thật đã thành điểm du lịch nhờ chính cuốn tiểu thuyết và phim trường dựng ở đó.
Quần đảo Chu San ở đâu
Chu San (Zhoushan) là quần đảo lớn nhất Trung Quốc, nằm ngoài cửa vịnh Hàng Châu, phía đông thành phố Ninh Ba. Quần đảo có khoảng một nghìn bốn trăm hòn đảo lớn nhỏ, phần lớn không người ở. Đảo lớn nhất là đảo Chu San, nơi đặt trung tâm thành phố. Ngày nay quần đảo nối với đất liền bằng chuỗi cầu vượt biển qua Ninh Ba.
Từ xưa Chu San là ngư trường lớn, đồng thời là trạm nghỉ trên tuyến thuyền buôn đi Nhật Bản, Triều Tiên. Đời Minh, vùng biển này từng là nơi hoạt động của các nhóm buôn lậu và cướp biển, đúng thời mà sử ghi tăng binh Thiếu Lâm được điều xuống vùng duyên hải. Nói cách khác, biển Chu San có một lịch sử "giang hồ" thật.
Đào Hoa đảo thật: tên từ một truyền thuyết Đạo giáo
Đào Hoa đảo thật nằm ở phía đông nam đảo Chu San, thuộc khu Phổ Đà. Theo truyền thuyết địa phương, đạo sĩ An Kỳ Sinh thời Tần ẩn cư luyện đan ở đây; một hôm say rượu vẩy mực lên đá, mực loang thành hình hoa đào, từ đó đảo có tên Đào Hoa. Trên đảo vẫn có loại đá có vân hoa văn được gọi là "đá hoa đào", và ngọn núi cao nhất đảo mang tên An Kỳ phong.
An Kỳ Sinh là nhân vật được Sử ký nhắc tới như một phương sĩ được Tần Thuỷ Hoàng tìm gặp. Cuộc sống cụ thể và chuyện ông ở Đào Hoa đảo là truyền thuyết. Dù sao, hòn đảo có sẵn không khí "tiên đảo" trước khi Kim Dung đến với nó.
Đào Hoa đảo trong Xạ điêu
Trong tiểu thuyết, Đào Hoa đảo là nơi ở của Hoàng Dược Sư, "Đông Tà" trong Thiên hạ ngũ tuyệt, cha của Hoàng Dung. Đảo được tả với những đặc điểm sau:
- Rừng đào trồng theo trận Ngũ hành bát quái, người lạ vào là lạc, không tìm được lối ra.
- Hoàng Dược Sư tinh thông cầm kỳ thi hoạ, y thuật, toán học, kỳ môn độn giáp; võ công có Lạc anh thần kiếm chưởng, Ngọc tiêu kiếm pháp, Đạn chỉ thần thông, Bích hải triều sinh khúc thổi bằng tiêu.
- Mai Siêu Phong và Trần Huyền Phong bỏ trốn mang theo bí kíp; Hoàng Dược Sư giận lây, phế võ công rồi đuổi các đệ tử còn lại khỏi đảo, trong đó có Lục Thừa Phong.
- Mộ vợ Hoàng Dược Sư ở trên đảo, ông định đưa thuyền mang quan tài ra biển để cùng chết.
Không có chi tiết nào trong số này có cơ sở lịch sử. Kim Dung chỉ mượn tên một hòn đảo có thật gần quê mình, vì ông sinh năm 1924 ở Hải Ninh, cùng tỉnh Chiết Giang. Ông viết Xạ điêu ở Hồng Kông, đăng báo từ cuối thập niên 1950.
Vì sao "Đông Tà" phải ở ngoài biển
Thiên hạ ngũ tuyệt được Kim Dung xếp theo phương hướng: Đông Tà, Tây Độc, Nam Đế, Bắc Cái, Trung Thần Thông. Mỗi người ở đúng phương của mình. Âu Dương Phong ở Bạch Đà sơn miền Tây Vực, Đoàn Trí Hưng làm vua nước Đại Lý ở phương nam, Vương Trùng Dương thuộc Toàn Chân ở Trung Nguyên. Phương đông của Trung Hoa là biển, nên "Đông Tà" phải là chủ một hòn đảo.
Chọn biển cũng hợp tính cách nhân vật. Hoàng Dược Sư coi thường lễ giáo, chán ghét thói đạo đức giả của người đời. Một hòn đảo cách đất liền, chỉ có thuyền mới tới, là hình ảnh hoàn hảo cho người muốn đứng ngoài xã hội. Khúc tiêu "Bích hải triều sinh" (biển biếc triều dâng) của ông cũng lấy cảm hứng từ sóng biển. Vùng biển Chiết Giang, với sóng triều nổi tiếng ở sông Tiền Đường gần quê Kim Dung, rõ ràng đã để lại dấu trong trí tưởng tượng của nhà văn.
Các hòn đảo khác trong truyện Kim Dung
| Đảo trong truyện | Tác phẩm | Có thật không |
|---|---|---|
| Đào Hoa đảo | Anh hùng xạ điêu, Thần điêu hiệp lữ | Tên đảo có thật ở Chu San; nội dung hư cấu |
| Băng Hoả đảo | Ỷ thiên đồ long ký | Hư cấu, đảo băng có núi lửa ở cực bắc |
| Linh Xà đảo | Ỷ thiên đồ long ký | Hư cấu |
| Thần Long đảo | Lộc Đỉnh ký | Hư cấu, đặt ở vùng biển Liêu Đông |
| Hiệp Khách đảo | Hiệp khách hành | Hư cấu |
Đào Hoa đảo là trường hợp hiếm hoi tên đảo trong truyện trùng với một hòn đảo thật, và chính sự trùng hợp này biến nó thành điểm đến.
Phổ Đà sơn: hòn đảo Phật giáo ngay bên cạnh
Cách Đào Hoa đảo không xa là Phổ Đà sơn, một trong bốn danh sơn Phật giáo, đạo tràng của Bồ Tát Quán Thế Âm. Truyền thuyết kể đời Đường, một nhà sư Nhật tên Huệ Ngạc mang tượng Quán Âm từ Ngũ Đài sơn về nước, thuyền gặp sóng gió ở đây không đi được, ông cho rằng Bồ Tát muốn ở lại nên dựng am thờ, gọi là "Bất Khẳng Khứ Quán Âm" (Quán Âm không chịu đi). Từ đó Phổ Đà phát triển thành thánh địa hành hương lớn.
Với người đọc kiếm hiệp, Phổ Đà là lời nhắc rằng cùng một vùng biển có thể chứa cả "Đông Tà" phóng túng của tiểu thuyết lẫn sự trang nghiêm của chùa Quán Âm ngoài đời.
Từ tiểu thuyết đến phim trường
Bộ phim truyền hình Anh hùng xạ điêu bản Trung Quốc đại lục (phát sóng năm 2003, do Trương Kỷ Trung sản xuất, Lý Á Bằng và Chu Tấn đóng chính) dựng phim trường trên Đào Hoa đảo. Sau khi quay xong, phim trường được giữ lại thành khu tham quan, kéo theo khách du lịch tìm về "đảo của Hoàng Dược Sư". Đây là ví dụ điển hình cho việc văn chương hư cấu tạo ra một địa danh du lịch có thật.
Điều này cũng đặt ra một câu hỏi thú vị: du khách đến Đào Hoa đảo hôm nay đang tham quan hòn đảo thật hay hòn đảo trong truyện? Câu trả lời là cả hai, và khá khó tách rời.
Góc nhìn hôm nay
Đến Đào Hoa đảo thường phải qua Chu San rồi đi phà. Có thể kết hợp với Phổ Đà sơn trong cùng một chuyến. Người đọc kiếm hiệp nên:
- Đọc lại các chương Quách Tĩnh lên Đào Hoa đảo cầu hôn trong Xạ điêu trước khi đi, để so cảnh truyện với cảnh thật.
- Ghé Hải Ninh, quê Kim Dung, cũng thuộc Chiết Giang, nơi có sóng triều sông Tiền Đường nổi tiếng mà ông đã đưa vào Thư kiếm ân cừu lục.
- Kiểm tra lịch phà và thời tiết biển trên kênh chính thức, vì biển Chu San hay có gió mạnh và bão vào mùa hè thu.
Muốn đọc thêm: Sử ký phần nói về các phương sĩ thời Tần để thấy nhân vật An Kỳ Sinh; tư liệu về Phổ Đà sơn và tín ngưỡng Quán Âm Nam Hải, vốn cũng rất quen thuộc với Phật giáo Việt Nam.
Câu hỏi thường gặp
Đào Hoa đảo có thật không?
Có. Đào Hoa đảo là một hòn đảo thuộc quần đảo Chu San, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc. Nhưng Đào Hoa đảo của Hoàng Dược Sư với trận pháp rừng đào là hư cấu của Kim Dung.
Đào Hoa đảo ở tỉnh nào?
Đảo thuộc khu Phổ Đà, thành phố Chu San, tỉnh Chiết Giang, nằm ngoài khơi phía đông Ninh Ba. Đi từ đảo Chu San sang bằng phà.
Vì sao đảo có tên Đào Hoa?
Truyền thuyết địa phương kể đạo sĩ An Kỳ Sinh thời Tần ẩn cư trên đảo, vẩy mực lên đá thành hình hoa đào. Trên đảo có loại đá vân hoa được gọi là đá hoa đào.
Phim Anh hùng xạ điêu quay ở Đào Hoa đảo bản nào?
Bản truyền hình đại lục phát sóng năm 2003 do Trương Kỷ Trung sản xuất, Lý Á Bằng và Chu Tấn đóng chính, đã dựng phim trường trên đảo. Phim trường sau đó được giữ lại làm điểm tham quan.
Hoàng Dược Sư là ai?
Hoàng Dược Sư là nhân vật hư cấu trong Anh hùng xạ điêu, biệt hiệu Đông Tà, một trong Thiên hạ ngũ tuyệt, chủ Đào Hoa đảo và là cha của Hoàng Dung. Ông giỏi võ, y thuật, âm nhạc, kỳ môn độn giáp và nổi tiếng coi thường lễ giáo.
